Share Market को इतिहास — एउटा रोचक यात्रा
📈
Share Market को इतिहास — एउटा रोचक यात्रा
The Fascinating History of the Stock Market | 1602 to 2026
Introduction / परिचय
Share market भनेको के हो — र यो सुरु कसरी भयो?
What is a stock market and how did it all begin?
ak
"मेरो एउटा साथी थियो — Suresh। उसले एक दिन सोध्यो: 'यार, share market भनेको casino जस्तै हो र? पैसा हाल्यो, गयो!' मैले हाँसेर भनेँ — 'होइन यार, share market को इतिहास 400 वर्ष पुरानो छ। यो casino भन्दा धेरै गहिरो कुरा हो।'"
Share market — यो नाम सुन्दा धेरैलाई डर लाग्छ। कसैलाई लाग्छ यो जुवा हो, कसैलाई लाग्छ यो धनीहरूको खेल हो। तर साँचो कुरा के हो भने — share market विश्वको सबैभन्दा पुरानो र proven wealth-building tool हो।
The stock market is simply a place where people buy and sell small pieces of companies. When you buy a "share," you become a part-owner of that company. Simple as that! आजको blog मा हामी यसको पूरा इतिहास हेर्नेछौँ — एकदम simple र रोचक तरिकाले।
💡 यो blog किन पढ्ने? इतिहास थाहा भयो भने market को ups र downs देख्दा डर लाग्दैन। History is the best teacher in investing!
Timeline / कालक्रम
Share Market को यात्रा — 1602 देखि 2026 सम्म
400 Years of Stock Market History
1602
🚢
World को पहिलो Stock Exchange जन्मियो!
Amsterdam, Netherlands — सबैभन्दा पुरानो Stock Exchange
सोच्नुहोस् — सन् 1602 मा Dutch East India Company (VOC) ले संसारको पहिलो IPO (Initial Public Offering) गर्यो। साधारण मान्छेहरूले company मा पैसा लगाउन सक्थे र बदलामा "share" पाउँथे। Amsterdam Stock Exchange जन्मियो — र share market को इतिहास सुरु भयो।
This was revolutionary! For the first time, ordinary people could invest in a company and share its profits. Before this, only kings and wealthy merchants could fund big trading expeditions.
This was revolutionary! For the first time, ordinary people could invest in a company and share its profits. Before this, only kings and wealthy merchants could fund big trading expeditions.
1792
🌳
Buttonwood Tree को ऐतिहासिक सम्झौता
New York Stock Exchange (NYSE) को जन्म
New York मा 24 जना brokers एउटा Buttonwood tree मुनि भेला भए र एउटा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे। यही "Buttonwood Agreement" पछि गएर आजको NYSE (New York Stock Exchange) बन्यो — जुन अहिले विश्वको सबैभन्दा ठूलो stock exchange हो।
Imagine — the world's biggest financial market started under a tree! यही हो share market को magic.
Imagine — the world's biggest financial market started under a tree! यही हो share market को magic.
1801
🇬🇧
London Stock Exchange (LSE) स्थापना
Europe को सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण exchange
December 30, 1801 मा London Stock Exchange officially स्थापना भयो। British Empire को शक्तिसँगै LSE विश्वको केन्द्र बन्यो। आज पनि यो Europe को सबैभन्दा ठूलो exchange हो।
1929
💥
Great Crash — "Black Tuesday"
इतिहासको सबैभन्दा ठूलो market crash
October 29, 1929 — यो दिनलाई "Black Tuesday" भनिन्छ। Wall Street crash भयो, millions of people को savings एकैदिनमा सकियो। यसले Great Depression ल्यायो — 10 वर्षसम्म अमेरिका र विश्व आर्थिक संकटमा डुब्यो।
यो crash ले एउटा ठूलो lesson दियो — market मा regulation चाहिन्छ। त्यसपछि SEC (Securities and Exchange Commission) बन्यो।
📉 Dow Jones -89% fall in 3 yearsयो crash ले एउटा ठूलो lesson दियो — market मा regulation चाहिन्छ। त्यसपछि SEC (Securities and Exchange Commission) बन्यो।
1971
💻
NASDAQ को जन्म — Technology Era सुरु
पहिलो Electronic Stock Market
NASDAQ (National Association of Securities Dealers Automated Quotations) — विश्वको पहिलो electronic stock market। अब traders physically भेटिनु पर्दैनथ्यो — computer बाट trade हुन्थ्यो। Apple, Microsoft, Google, Amazon — सबै NASDAQ मा listed छन्।
1993
🇳🇵
Nepal को NEPSE स्थापना भयो!
Nepal Stock Exchange — हाम्रो आफ्नो market
January 13, 1993 मा Nepal Stock Exchange (NEPSE) स्थापना भयो। नेपालीहरूले आफ्नै देशमा share किन्न र बेच्न पाउने भए। सुरुमा थोरै companies थिए — अहिले 200+ companies listed छन्।
हाम्रो NEPSE धेरै young छ — केवल 30+ वर्ष पुरानो। तर यो बढ्दो छ!
हाम्रो NEPSE धेरै young छ — केवल 30+ वर्ष पुरानो। तर यो बढ्दो छ!
2000
🌐
Dot-Com Bubble Burst!
Internet companies को बुलबुला फुट्यो
1990s मा internet companies को share price आकाश छुँदै थियो। सबैले सोचे internet ले सबै business बदल्छ — अनि invest गरे blindly। 2000 मा bubble burst भयो। धेरै "dot-com" companies रातारात सकिए।
Lesson: Hype मा invest नगर्नू — fundamentals हेर्नू।
📉 NASDAQ -78% fall in 2 yearsLesson: Hype मा invest नगर्नू — fundamentals हेर्नू।
2008
🏚️
Global Financial Crisis
Housing bubble र bank को पतन
America मा housing market crash भयो। Lehman Brothers — 158 वर्ष पुरानो bank — एकैदिनमा bankrupt भयो। यो crisis पूरा विश्वमा फैलियो। Millions of people ले jobs गुमाए, घर गुमाए।
Nepal मा पनि NEPSE significant रूपमा fall भएको थियो। यो crisis ले global markets कति interconnected छन् भनेर देखायो।
📉 S&P 500 -57% fall in 17 monthsNepal मा पनि NEPSE significant रूपमा fall भएको थियो। यो crisis ले global markets कति interconnected छन् भनेर देखायो।
2020
🦠
COVID-19 Crash — र अविश्वसनीय Recovery!
Pandemic ले market crash, तर record speed मा recovery
March 2020 मा COVID-19 Pandemic को कारण market ले 33 days मा 34% fall भयो — इतिहासको सबैभन्दा छिटो crash! तर त्यसपछि जे भयो त्यो अझ अविश्वसनीय थियो — केवल 5 महिनामा market आफ्नो all-time high मा फर्कियो।
Lesson: Market हमेशा recover गर्छ। Panic मा sell नगर्नू!
📉 -34% in March → 📈 Record high by August 2020Lesson: Market हमेशा recover गर्छ। Panic मा sell नगर्नू!
2026
🤖
AI Era — Share Market को नयाँ अध्याय
Artificial Intelligence र Technology Boom
आज 2026 मा AI (Artificial Intelligence) share market को सबैभन्दा ठूलो theme हो। Nvidia, Microsoft, Google जस्ता AI companies ले market lead गर्दैछन्। Japan को Nikkei 225 Index recently all-time high छुएको छ — AI र semiconductor stocks को कारण।
Share market अहिले पनि उत्तिकै relevant छ — र NRN को रूपमा तपाईंसँग global markets मा invest गर्ने opportunity छ।
Share market अहिले पनि उत्तिकै relevant छ — र NRN को रूपमा तपाईंसँग global markets मा invest गर्ने opportunity छ।
Crashes / संकटहरू
Market Crash हुँदा के हुन्छ? — र के सिक्ने?
Every Crash Has a Lesson
Market crash सुन्दा डर लाग्छ — तर इतिहास हेर्दा एउटा कुरा clear हुन्छ: हरेक crash पछि market अझ माथि गएको छ।
💥 1929 Great Crash
Black Tuesday
Great Depression को सुरुआत
Wall Street crash भयो, millions ले सबै गुमाए। तर 25 वर्षपछि? Market recover मात्र भएन — नयाँ record बनायो।
🌐 2000 Dot-Com Crash
Tech Bubble
Internet Hype को अन्त
NASDAQ 78% fall भयो। तर Amazon, Apple जस्ता कम्पनीहरू survive गरे र आज trillion-dollar companies छन्।
🏚️ 2008 Financial Crisis
Global Meltdown
Banking System को संकट
S&P 500 ले 57% गुमायो। तर 2013 सम्ममा पूर्ण recovery भयो — र त्यसपछि decade-long bull market चल्यो।
✅ Pattern के देखिन्छ?
हरेक crash पछि market ले recover गरेको छ — हमेशा। 1929 देखि 2020 सम्म, हरेक crisis temporary थियो। Long-term investors ले हमेशा फाइदा उठाएका छन्।
Warren Buffett भन्छन्: "Be fearful when others are greedy, and greedy when others are fearful." मतलब — सबै डराएको बेला किन्नू, सबै लोभिएको बेला सतर्क हुनू।
Warren Buffett भन्छन्: "Be fearful when others are greedy, and greedy when others are fearful." मतलब — सबै डराएको बेला किन्नू, सबै लोभिएको बेला सतर्क हुनू।
Nepal / नेपाल
NEPSE — हाम्रो आफ्नो Share Market
Nepal Stock Exchange — What NRNs Need to Know
🇳🇵 NEPSE को छोटो परिचय
स्थापना: January 13, 1993 — Kathmandu, Nepal
Listed Companies: 200+ companies
Main Sectors: Banking, Hydropower, Insurance, Finance
NRN को लागि खुशखबरी: विदेशमा बस्ने नेपालीहरूले पनि NEPSE मा invest गर्न सक्छन् — DEMAT account मार्फत।
Malaysia, Japan, Gulf — जहाँ बाट पनि तपाईं Nepal को share market मा invest गर्न सक्नुहुन्छ। यो NRN हरूको लागि ठूलो opportunity हो — आफ्नो देशको economy मा invest गर्दै आफ्नो पैसा बढाउने।
💡 NRN Investors को लागि: NEPSE मा invest गर्न Nepal मा DEMAT account चाहिन्छ। आफ्नो family member मार्फत वा Nepal आउँदा आफैँ खोल्न सकिन्छ। अर्को article मा यसको पूरा guide ल्याउनेछौँ!
Lessons / शिक्षाहरू
400 वर्षको इतिहासले के सिकायो?
4 Big Lessons from Stock Market History
Time in Market
Long-term invest गर्नुहोस् — timing गर्न छोड्नुहोस्। Time नै सबैभन्दा ठूलो weapon हो।
Panic नगर्नुहोस्
Crash हुँदा sell गर्नु सबैभन्दा ठूलो गल्ती हो। History ले देखाएको छ — market हमेशा फर्कन्छ।
Diversify गर्नुहोस्
सबै अण्डा एउटा basket मा नराख्नुहोस्। अलग अलग sectors मा invest गर्नुहोस्।
सिक्दै जानुहोस्
Share market complex छैन — तर सिक्नु जरुरी छ। जति सिक्नुहुन्छ, उति राम्रो निर्णय गर्नुहुन्छ।
"The stock market is a device for transferring money from the impatient to the patient."
Conclusion / निष्कर्ष
त अब के गर्ने? 😊
Your Next Step as an NRN Investor
400 वर्षको इतिहास हेर्दा एउटा कुरा crystal clear छ — share market ले long-term मा wealth create गर्छ। Crashes आउँछन्, जान्छन् — तर जसले patience राखे, उनीहरूले हमेशा फाइदा उठाए।
Malaysia, Japan वा जहाँ बाट पनि — तपाईंसँग आज globally invest गर्ने opportunity छ। NEPSE, Indian mutual funds, US ETFs — सबै options open छन्।
⚠️ याद राख्नुहोस्: Share market मा invest गर्नु अघि राम्रोसँग सिक्नुहोस्। यो blog educational purpose को लागि हो — कुनै पनि investment decision आफैँ research गरेर वा financial advisor सँग सल्लाह गरेर गर्नुहोस्।
🔜 अर्को article मा: NEPSE मा कसरी invest गर्ने — NRN को लागि complete step-by-step guide। Stay tuned र यो article आफ्ना साथीहरूलाई share गर्नुहोस्! 🙏
Comments
Post a Comment